رشت-گیل همتا:در شرایطی که هزینه‌های درمان به یکی از دغدغه‌های اصلی معیشتی تبدیل شده، مدیریت درمان تامین اجتماعی گیلان با تکیه بر ۲ بیمارستان عمومی (جنرال) منحصربه‌فرد در استان و شبکه‌ای از ۲ پلی‌کلینیک، ۱۰ درمانگاه و ۱ کلینیک دندان‌پزشکی، پوشش خدمات رایگان و ارزان را برای بیش از نیمی از جمعیت استان، از دورترین نقاط شرقی تا غربی، میسر کرده است.
به گزارش گیل همتاو به نقل از روابط عمومی مدیریت درمان تامین اجتماعی گیلان به بررسی پوشش فراگیر خدمات درمانی تامین اجتماعی در استان گیلان می پردازیم؛

ابتدا؛ اهمیت مسئله در بستر اقتصاد امروز

در روزگاری که نرخ تورم خدمات درمانی در بخش خصوصی، گاهی تا چندین برابر نرخ تورم عمومی افزایش یافته و بسیاری از خانواده‌ها برای یک عمل ساده جراحی یا حتی یک دوره ویزیت تخصصی، ناچار به صرفِ ماه‌ها درآمد خود می‌شوند، وجود یک پشتیبان درمانیِ عمومی و فراگیر، دیگر یک «امتیاز» نیست؛ بلکه یک «ضرورت انکارناپذیر» است.

سازمان تامین اجتماعی در استان گیلان، با آگاهی کامل از این واقعیت، خدمت‌رسانی درمانی را نه در حاشیه، که در مرکز مأموریت‌های خود تعریف کرده است.

الف) دو بیمارستان جنرال؛ مزیتی انحصاری برای بیمه‌شدگان گیلان
شاید کمتر استانی در کشور به اندازه گیلان، از تمرکز خدمات بیمارستانیِ عمومی در مرکز استان رنج ببرد. اما مدیریت درمان تامین اجتماعی گیلان، با راه‌اندازی و تجهیز ۲ بیمارستان جنرال (عمومی) در استان، گامی فراتر از رویه معمول برداشته است.

در حالی که هیچ بیمارستان جنرال دولتیِ دیگری در سطح رشت وجود ندارد، بیمارستان حضرت رسول اکرم(ص) بار سنگین ارائه خدمات بستری، جراحی‌های عمومی و فوق‌تخصصی و مراقبت‌های ویژه را به‌دوش می‌کشند و نقش‌آفرینی می‌کنند که در نوع خود، یک «اقدام راهبردیِ کم‌نظیر» محسوب می‌شود.

بیمارستان شهید املاکی کومله لنگرود نیز طی ۳سال گذشته رشد چشمگیری در شاخصهای کمی و کیفی داشته و علاوه بر کسب رتبه یک برتر در ارزیابی اعتبار بخشی وزارت بهداشت، با استقبال کم نظیر بیمه شدگان شرق گیلان روبرو شده و در مسیر ارائه خدمات بیش از اهداف تعیین شده از سوی سازمان حرکت کرده است.

این امر، به‌روشنی نشان‌دهنده اولویتِ قاطعی است که سازمان تامین اجتماعی برای سلامت قشر کارگر، کارمند، بازنشسته و سایر بیمه‌شدگان خود قائل است.

ب) توزیع جغرافیایی خدمات؛ پاسخی به نیاز استان

گیلان، استانی با گستره جغرافیاییِ متنوع و جمعیتی پراکنده است. از شرقی‌ترین نقطه در رودسر، لاهیجان و لنگرود تا غربی‌ترین مناطق در تالش و آستارا، نیاز به دسترسیِ عادلانه به خدمات درمانی، یک مطالبه همگانی است. مدیریت درمان تامین اجتماعی گیلان، برای تحقق این هدف، الگوی «تمرکززداییِ هوشمند» را در دستور کار قرار داده است:

۲ پلی‌کلینیک تخصصی در نقاط کلیدی استان در شهرهای رشت و انزلی، که ارائه‌دهنده خدمات ویزیت متخصصین، پاراکلینیک و تصویربرداری پیشرفته هستند؛

۱۰ درمانگاه عمومی و تخصصی که در شهرستان‌های مختلف استان(رشت، آستانه اشرفیه، لاهیجان، لنگرود، رودسر، اسالم، تالش، آستارا، فومن، لنگرود) مستقر شده‌اند و بسیاری از خدمات سرپایی را بدون نیاز به سفر به مرکز استان ارائه می‌دهند؛

این مراکز به همراه دو بیمارستان در شهرهای رشت و لنگرود بر بستری از شبکه نظام ارجاع داخلی بهم پیوند یافته اند به نحوی که در صورت نیاز به ویزیت تخصصی یا فوق تخصصی، بیمه شده در هریک از مراکز درمانی ملکی با صلاحدید پزشک معالج امکان اخذ نوبت از سایر مراکز را نیز دارد.

یک کلینیک تخصصی دندانپزشکی در شهر رشت که دسترسی به خدمات گران‌قیمت دندان‌پزشکی را برای بیمه‌شدگان، با کیفیت مناسب و هزینه مصوبِ پایین، فراهم کرده است.

نتیجه این ساختار، آن است که یک بیمه‌شده در دورافتاده‌ترین نقطه استان، برای دریافت ویزیت متخصص، آزمایش‌های اولیه، خدمات تصویربرداری ساده و حتی برخی اقدامات درمانیِ تخصصی، نیازمند طی مسافت طولانی و تحمل هزینه‌های رفت‌وآمدِ سنگین به مرکز استان نیست و این، دقیقاً همان معنای «عدالت در دسترسی» است.

ج) چرا این خدمات، در شرایط کنونی حیاتی‌اند؟

اگر نگاهی به مبالغ ارائه خدمات درمانی در بخش خصوصی بیندازیم، به‌سادگی درمی‌یابیم که یک عمل جراحی متوسط، هزینه‌ای معادل چندین ماه حقوقِ یک کارگر را دربرمی‌گیرد و حتی ویزیت‌های تخصصیِ مکرر، می‌تواند بودجه یک خانواده را به‌شدت تحت تاثیر قرار دهد.

در چنین بستری، رویکرد سازمان تامین اجتماعی در ارائه خدمات «رایگان» در مراکز ملکی و «با تعرفه‌های مصوب و حداقلی» در مراکز طرف‌قرارداد، به‌معنای واقعی، «تنفسِ اقتصادی» را برای اقشار آسیب‌پذیر و متوسط جامعه به ارمغان آورده است.

این خدمات، فشار ناشی از هزینه‌های کمرشکن درمان را از دوش بیش از نیمی از جمعیت استان برمی‌دارد و امکان برنامه‌ریزی معیشتیِ بدون دغدغه را برای آنان فراهم می‌آورد.

جمع‌بندی و چشم انداز

مدیریت درمان تامین اجتماعی گیلان، با زیرساخت موجود شامل ۲ بیمارستان جنرال، ۲ پلی‌کلینیک تخصصی، ۱۰ درمانگاه و ۱ کلینیک دندان‌پزشکی، نشان داده است که «خدمت‌رسانی» برای آن، یک شعار مدیریتی نیست؛ یک نقشه راهِ عملیاتی و میدانی است.

این ساختار، هرچند در مقایسه با نیازهای رو به رشد جمعیت، همچنان نیازمند توسعه و تقویت است، اما در همین سطح نیز توانسته است بخش بزرگی از نابرابری‌های درمانی در استان را کاهش دهد.

ادامه این مسیر، با پشتیبانی منابع و برنامه‌ریزیِ مبتنی بر نیازسنجی، می‌تواند گیلان را به الگویی موفق در حوزه درمانِ فراگیرِ بیمه‌ای در سطح کشور تبدیل کند.